شبکه انديشمندان قم
کد خبر : 236932
تعداد بازدید : 209

آیت الله رشاددر دومین کارگاه آموزشی پژوهشی فلسفه علم اصول که چندی پیش در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، به تبیین ساحت و ساختار فلسفه علم اصول پرداخت

فلسفه علم اصول از جمله فلسفه های مضاف به علوم است

آیت الله علی اکبر رشاد موسس و رییس پژوهشگاه و رییس شورای حوزه های علمیه استان تهران در دومین کارگاه آموزشی پژوهشی فلسفه علم اصول که چندی پیش در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، به تبیین ساحت و ساختار فلسفه علم اصول پرداخت. در ادامه گزارش تفصیلی سخنان این استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه تهران را می خوانید.

فلسفه علم اصول از جمله فلسفه های مضاف به علوم است

ساحت و ساختار از يكديگر جدا نیستند. هم قلمرو و ساحت باید مورد بحث قرار گیرد و هم تفسیر مهندسی شده قلمرو، که همان ساختار است. فلسفه های مضاف از جهتی به دو گروه کلان تقسیم می شوند:

1فلسفه های مضاف به علوم، 2. فلسفه های مضاف به امور.

فلسفه علم اصول از جمله فلسفه های مضاف به علوم است، چون متعلق و مضافٌ الیه آن دانشی به نام علم اصول است. تعریف بنده از فلسفه علم اصول عبارت است از: «علمٌ یُعنی بدراسة اصول الفقه من منظار فوقانی عقلانی او بنظرة فوعقلانیه تعرفاً علی احکام ذلک العلم الکلیة و مسائله الاساس».

فلسفه اصول دانش مطالعه فرانگرعقلانی اصول فقه، به منظور شناخت احکام کلی دانش اصول و مسائل اساسی آن است.

فلسفه اصول یک معرفت است؛ یک دستگاه معرفتی است؛ دانشی است که به مطالعه فرانگرعقلانی می پردازد. دانشی است تماشاگر و نه بازیگر. رسالت آن داوری است و نه توصیه و تجویز. نگاه او فرانگرعقلانی است و از دسته دانش های مضاف مطلق نیست. مثلاً از دسته جامعه شناسی علوم نیست که علم مضاف باشد و نه فلسفه مضاف؛ فرانگر است، اما عقلانی نیست، بلکه فرانگرعلمی است.

غایت این علم شناخت احکام کلی علم اصول و مسائل اساسی آن است. از جنس فلسفه است و مسائل آن احکام کلی هستند. مسائلی که این علم بررسی می کند به دو دسته کلان تقسیم می شوند: 1. مسائل معطوف به علم مضافٌ الیه، یعنی علم اصول؛ 2. مسائل معطوف به مباحث اساسی آن علم.

مثلاً ما برخی مسائل فلسفی را پیش روی علم اصول داریم که از آن جهت که علم اصول یک علم است به آن می پردازد. مثل زماني كه از تعریف و ماهیت علم اصول سؤال می کنیم. در این مرحله کاری به مسائل علم اصول نداریم، بلکه از غایت و روش و ساحت هستی شناسی علم اصول و مباحثی از این دست سؤال می کنیم.

دسته ای دیگر از پرسش ها هستند که هرچند از جنس پرسش های فلسفی اند، اما معطوف به مسائل و بخش های دانش اصول هستند.

در اين زمينه نظریه ای را به این مضمون مطرح کرده ایم که: «پرسش هایی را که از علم بما هو علم می پرسیم، همان پرسش ها را در مورد هريك از مسائل آن علم، به تنهایی می توانیم مطرح کنیم و درباره اش بحث کنیم». مثلاً همان طور که درباره موضوع علم اصول بحث می کنیم، درباره موضوع قضایای علم اصول نيز می توانیم بحث کنیم.

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :